Σάββατο, 5 Οκτωβρίου 2013

Λιμάνι πολιτισμού με ιστορία 130 χρόνων


Το «στολίδι» του Πειραιά, το εντυπωσιακό, επιβλητικό κτίριο του Δημοτικού Θεάτρου ανοίγει τις πύλες του στο κοινό.

Λιμάνι πολιτισμού με ιστορία 130 χρόνων
Υστερα από δέκα χρόνια «σιωπής», λόγω μιας πλήρους αλλά και εντελώς απαραίτητης ανακαίνισης, το ιστορικό θέατρο που εγκαινιάστηκε ακριβώς πριν από 118 χρόνια, επαναλειτουργεί, υπό την καλλιτεχνική διεύθυνση ενός αγνού Πειραιώτη, ενός καλλιτέχνη-σκηνοθέτη και δασκάλου, του Τάκη Τζαμαργιά.
Τα εγκαίνια που καλλιτεχνικά έχει αναλάβει ο Φωκάς Ευαγγελινός, θυμίζοντας την ιστορία του θεάτρου ?από την εποχή που πρωτοεγκαινιάστηκε σε σχέδια του αρχιτέκτονα Ιωάννη Λαζαρίμου-, θα πραγματοποιηθούν στις 22 Οκτωβρίου. «Το Δη.Θε.Πει. στον 21ο αιώνα θα χαράξει μία εντελώς σύγχρονη και δημιουργική πορεία, αντάξια όλων των μεγάλων ευρωπαϊκών θεάτρων» σημειώνει ο Τάκης Τζαμαργιάς.
«Ιλιάδα»
Η πολυετής ιστορία του θεάτρου σε συνδυασμό με τις επιταγές της εποχής και τις τεχνικές του πια δυνατότητες, καθώς επίσης και οι αδιαμφισβήτητα σοβαρές προθέσεις του δημάρχου Βασίλη Μιχαλολιάκου, που πιστεύει βαθιά στο «αγαθό του πολιτισμού» και τη δύναμή του, θα το αναδείξουν χωρίς άλλο σημαντικότατο πόλο θεατρικής δημιουργίας με ποιοτικό στίγμα, για τα επόμενα χρόνια και τις επόμενες γενιές.
  Η αποκατάσταση του Δημοτικού Θεάτρου Πειραιά ανέδειξε ένα σπουδαίο νεοκλασικό μνημείο.


Η αποκατάσταση του Δημοτικού Θεάτρου Πειραιά ανέδειξε ένα σπουδαίο νεοκλασικό μνημείο.
Με άξονα την «τέχνη των τεχνών», δηλαδή το θέατρο, αλλά και με μουσική, εικαστικά, χορό, βιβλίο, τομείς που θα λειτουργούν ενισχυτικά των θεατρικών παραγωγών, το Δη.Θε.Πει. φιλοδοξεί να καταστεί πυλώνας της τέχνης για τον Πειραιά, να γίνει ένα «λιμάνι πολιτισμού». Η παραγωγή που θα ανοίξει τις εκδηλώσεις είναι η δοκιμασμένη «Ιλιάδα» σε μετάφραση Δ.Ν. Μαρωνίτη και σκηνοθεσία Στάθη Λιβαθινού.
Ηταν στις 24 Ιουνίου του 1884, όταν θεμελιώθηκε το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά, στην Πλατεία Κοραή, «έναντι του Δημοτικού Παρθεναγωγείου», σε σχέδια που εκπόνησε ο Πειραιώτης αρχιτέκτονας Ι. Λαζαρίμος, καθηγητής του Πολυτεχνείου.
  Ο καλλιτεχνικός διευθυντής του θεάτρου, Τάκης Τζαμαργιάς


Ο καλλιτεχνικός διευθυντής του θεάτρου, Τάκης Τζαμαργιάς
Δώδεκα χρόνια αργότερα, το λευκό οικοδόμημα με το ναόσχημο πρόπυλο και τις τέσσερις λεπτές -χωρίς ραβδώσεις- κορινθιακού τύπου κολόνες στην πρόσοψή του, γίνεται σημείο αναφοράς της πολιτιστικής ζωής της πόλης τόσο στον 19ο όσο και στον 20ό αιώνα. Το μεγαλοπρεπές οικοδόμημα, λόγω της μνημειακής του εμφάνισης, θα χαρακτηριζόταν ως το κορυφαίο σωζόμενο ελληνικό θεατρικό κτίριο του 19ου αιώνα.
Τα επίσημα εγκαίνιά του πραγματοποιήθηκαν την Κυριακή του Θωμά, στις 9 Απριλίου 1895, στις 10.30 το πρωί, μετά «περισσής λαμπρότητος». Μετά την τελετή των εγκαινίων και μέχρι το απόγευμα η φιλαρμονική του δήμου έπαιζε διάφορα από τα γνωστότερα μουσικά κλασικά κομμάτια μπροστά στον χώρο του θεάτρου που είχε διαμορφωθεί έτσι ώστε να μπορούν με ευκολία να παρκάρουν οι «βικτώριες άμαξες» και τα λεγόμενα «βιζ-α-βι», λεωφορεία της εποχής. Εναν μήνα αργότερα υποδέχθηκε στη σκηνή το έργο του Δημήτριου Βερναδάκη «Μαρία Δοξαπατρή».
Την κεντρική αίθουσα φωτίζει τεράστιος πολυέλαιος που στο παρελθόν λειτουργούσε με γκάζι
Την κεντρική αίθουσα φωτίζει τεράστιος πολυέλαιος που στο παρελθόν λειτουργούσε με γκάζι
Η απόφαση για την ανέγερση του Δημοτικού Θεάτρου Πειραιά πάρθηκε επί δημάρχου Τρύφωνα Μουτζόπουλου, ο οποίος το 1882 εγγράφει ένα ιδιαίτερα σημαντικό κονδύλι 200.000 δραχμών «δι' ανέγερσιν θεάτρου», σε σύνολο δαπανών για τα δημοτικά έργα 315.000 δραχμών. Στις 23 Οκτωβρίου του 1883 οι αθηναϊκές εφημερίδες αναδημοσιεύουν σχόλιο της πειραϊκής εφημερίδας «Σφαίρα» που πρώτη κοινοποίησε περιγραφή του εγκριθέντος τελικά σχεδίου του «ανεγερθησομένου δημοτικού θεάτρου» του Πειραιά.
Οι πρώτες εκσκαφές, τον Απρίλιο του 1884 φέρνουν στο φως σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα, τα οποία δίχασαν την τότε επιστημονική κοινότητα. Το όλο όμως οικοδόμημα δεν ολοκληρώθηκε στην ίδια δημαρχιακή περίοδο, αλλά μετά από δώδεκα χρόνια, επί δημαρχίας Θεοδώρου Ρετσίνα, το 1895. Ο αρχικός προϋπολογισμός του έργου άγγιζε τις 450.000 δραχμές, όταν τα συνολικά έξοδα για τα δημοτικά τέλη το 1884 προβλεπόταν να ανέλθουν στις 365.000 δραχμές. Ομως η πραγματικότητα ήταν πολύ μακριά. Για να προχωρήσει το έργο, ο δήμος, αναγκάστηκε να δανειστεί χρήματα από την Εθνική Τράπεζα -250.000 δραχμές-, ενώ το συνολικό κόστος της ολοκλήρωσης του θεάτρου άγγιξε τις 900.000 δραχμές.
Η σκηνή του θεάτρου θεωρείται ένα από τα ελάχιστα σωζόμενα δείγματα της εποχής μπαρόκ στην Ευρώπη.
Η σκηνή του θεάτρου θεωρείται ένα από τα ελάχιστα σωζόμενα δείγματα της εποχής μπαρόκ στην Ευρώπη.
Nεοκλασικό μνημείο
Η αποκατάσταση του Δημοτικού Θεάτρου Πειραιά ανέδειξε ένα σπουδαίο νεοκλασικό μνημείο. Το κόστος της ξεπέρασε τα 40 εκατ. ευρώ και οι εργασίες μετά από πολλές περιπέτειες ξεκίνησαν τον Μάιο του 2008 και τέθηκαν υπό την επίβλεψη της Διεύθυνσης Αναστήλωσης Νεωτέρων και σύγχρονων Μνημείων του υπ. Πολιτισμού και με χρηματοδότηση από Γ' Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης και το ΕΣΠΑ (2007 - 2013). Σήμερα, το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά έχει αποκτήσει μια εξαιρετική σκηνή, απόλυτα λειτουργική, ιδιαίτερου ύφους.
Θα μπορούσε να πει κανείς ότι είναι η μοναδική στην Ελλάδα και μία από τις ελάχιστες στην Ευρώπη όπου διασώζονται -σε μεγάλο βαθμό- οι μηχανισμοί του θεάτρου μπαρόκ. Εχει αποκαλυφθεί πλήρως ο πλούσιος διάκοσμός του και αναδείχθηκαν τα εξαιρετικά σχέδια του Ιωάννη Λαζαρίμου. Εντυπωσιακά είναι τα είκοσι τρία επιβλητικά θεωρεία του και βέβαια ο χώρος πάνω από τον θόλο της κεντρικής αίθουσας.
ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ
Παξινού, Χορν, Κατράκης έχουν ανέβει στη σκηνή του
Το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά έδωσε πολιτιστική πνοή στον Πειραιά, ενώ το όνομά του ταυτίστηκε με την Ιστορία της πόλης και φυσικά την Ιστορία της Ελλάδας. Κατά τη διάρκεια του Α' Παγκοσμίου Πολέμου και ειδικότερα όταν πραγματοποιήθηκε ο αποκλεισμός του Πειραιά από τις δυνάμεις της Αντάντ [1916-1917], το Θέατρο αλλά και ο χώρος γύρω απ' αυτό κατελήφθησαν από τους Γάλλους στρατιώτες που συμμετείχαν στον αποκλεισμό της πόλης. Για δύο χρόνια φιλοξένησε Μικρασιάτες πρόσφυγες, καθώς η πόλη δεν είχε άλλες υποδομές για τον σκοπό αυτόν. Ο βομβαρδισμός του Πειραιά από τους συμμάχους, στις 11 Ιανουαρίου του '44, έπληξε μεγάλο μέρος του οικοδομήματος.
Οι συχνές και διαφορετικές χρήσεις του θεάτρου προκάλεσαν σημαντικές φθορές. Η κατάστασή του επιβαρύνθηκε από τους σεισμούς του 1981 και του 1999. Μέσα στο πέρασμα των χρόνων, έγιναν πολλές προσπάθειες για τη συντήρηση του κτιρίου από τις εκάστοτε δημοτικές Αρχές, άλλοτε με επιτυχία και σεβασμό στο μνημείο κι άλλοτε όχι. Κηρύχθηκε προστατευόμενο μνημείο από το 1980.
Τόπος έμπνευσης
Ολόκληρη η ελληνική θεατρική και μουσική σκηνή έκανε το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά τόπο έμπνευσης και δημιουργίας. Σημαντικοί σκηνοθέτες όπως ο Δημήτρης Ροντήρης, ο Κάρολος Κουν, ο Αλέξης Σολομός, ο Γιώργος Σεβαστίκογλου, ο Σπύρος Ευαγγελάτος, ο Αλέξης Μινωτής, ο Γκίκας Μπινιάρης, ο Στέφανος Νικολαΐδης, ο Μιχάλης Κουνελάκης, ο Αδαμάντιος Λεμός ανέβασαν παραστάσεις τους στο «σανίδι» του.
Στη σκηνή του έχουν εμφανιστεί μερικές από τις μεγαλύτερες μορφές του ελληνικού θεάτρου, όπως ο Ταβουλάρης και ο Αρνιωτάκης αρχικά, ο Γιάννης Πρινέας και ο Ζάχος Θάνος, η Κυβέλη, η Μαρίκα Κοτοπούλη, η Πειραιώτισα Κατίνα Παξινού, ο Αλέξης Μινωτής, ο Θάνος Κωτσόπουλος, ο Αιμίλιος Βεάκης, ο Απόστολος Αυδής, ο Χριστόφορος Νέζερ, ο Βασίλης Λογοθετίδης, η κυρία Κατερίνα, ο Βασίλης Διαμαντόπουλος, ο Μάνος Κατράκης, ο Μίμης Φωτόπουλος αλλά και ο Δημήτρης Χορν, η Ελλη Λαμπέτη, η Ελένη Χαλκούση, η Μαίρη Αρώνη, η Τζένη Καρέζη, ο Δημήτρης Παπαμιχαήλ, η Ασπασία Παπαθανασίου και άλλοι πολλοί ακόμη μοιράστηκαν πολύτιμες στιγμές της πορείας τους, με το ιστορικό θέατρο.
Στο φουαγιέ του -αυτόν τον υπέροχο χώρο- το κοινό απόλαυσε τα έργα σπουδαίων συνθετών όπως ο Μενέλαος Παλλάντιος, ο Μάνος Χατζιδάκις, ο Μίκης Θεοδωράκης, ο Διονύσης Σαββόπουλος.
ΑΝΤΙΓΟΝΗ ΚΑΡΑΛΗ
akarali@pegasus.gr

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Ελάτε στο νέο μας site www.pireaspiraeus.com